İş Hayatından Beklentiler

İşinizi yapmak için sizi motive eden şeyler neler?

Hayatın bir kısmı bize dağıtılan el, diğer kısmı da yaptığımız tercihlerdir. Bu, iş hayatında da böyle. Tercihlerimiz, kariyerimize yön veriyor.

İşinizi yapmak için sizi ne motive eder? Bunun üzerine kafa yorup, kariyerinizi bilinçli bir şekilde yönlendirmek gerek. Önceliklerinizi belirlerseniz tercihlerinizi yapmak kolaylaşır. Bilinçli seçimlerle, çalışma hayatınızdan - kendi kriterlerinize göre - maksimum faydayı elde etmiş olursunuz.

Foto: Cristofer Maximilian - Unsplash

İş hayatındaki motivasyon kaynaklarına ve tercihlerimizi belirleyen faktörlere bakalım.

1. Para

Neden çalışıyoruz sorusuna cevap olarak ilk akla gelen "para". Daha çok kazanıp, kendinize ve ailenize rahat bir yaşam sunmak en büyük motivasyon kaynaklarından biri. Ne kadar çok kazanırsanız o kadar iyi... mi? Kâr - zarar hesabı yapmadan bir şey söylemek zor. Para uğrunda vazgeçmeniz gerekenlere birkaç örnek:

• çocuğunuzla geçireceğiniz vakit

• hobileriniz: fazla mesailerden kendinize ayıracak vakit kalmıyor olabilir

• inandığınız değerler ve prensipler: diyelim islami hassasiyeti olan birisiniz, faizden uzak durmak istiyorsunuz ama bankada çalışıyorsunuz.

• sağlığınız: stresli ve yoğun bir iş ortamının yan etkileri

Para söz konusuysa, "daha çok" her zaman "daha iyi" anlamına gelmiyor.

Para konusunda dikkat edilmesi gereken bir diğer nokta: hedef fonksiyonunuzu para için optimize ediyorsanız, uzun vadeli düşünün. Bugün üç - beş kuruşluk farkın peşine düşmek yerine yarına yatırım yapmak daha mantıklı olabilir. Diyelim ki mevcut işinizde ayda 10 birim kazanıyorsunuz ve önünüze 11 birim ödeyen başka bir iş çıktı. 11>10 diyip hemen atlamayın. Belki 11 ödeyen işte gelişim ve terfi imkanı yoktur ve uzun süre aynı ücrete talim etmek zorunda kalırsınız. Diğer yandan 10 birim ödeyen mevcut işinizde belki terfi üstüne terfi alıp 20 birime çıkma olasılığınız yüksektir. Kararlarınızı önünüzdeki 5 - 10 yılı hesaba katarak verin.

2. İş - Özel Hayat Dengesi

Eğer iş / ev arası dengede ev sizin için daha ağır basıyorsa, az stresli ve çalışma saatleri daha insaflı bir iş tercih etmeniz isabetli olur. Zaman baskısının az olduğu, müşteriyle doğrudan muhatap olmanız gerekmeyen türden işler bu kategoriye giriyor. Start-up'lardan uzak durmanızı tavsiye ederim.

Ev ve iş hayatı dengesi maalesef çoğu zaman diğer önceliklerle çelişiyor. Sınırlarınızı zorlamak istiyorsanız, biraz kendinizi baskının olduğu ortamlara maruz bırakmanız gerekiyor. Bu da özel yaşamınıza daha az zaman ve enerji harcamanız anlamına geliyor.

Foto: Darius Bashar - Unsplash

3. Faydalı Olmak

Benim için önemli bir motivasyon kaynağı "başkalarına faydalı olmak". Ailem, arkadaşlarım veya müşterilerim; birilerine yardımcı olma hissini seviyorum. Eğer siz de bu şekilde motive oluyorsanız, başkalarına yardım etmenizi kolaylaştıracak işleri kovalayın. Örnekler:

• açık kaynak bir projeye veya kâr amacı gütmeyen sivil bir kuruluşa destek vermek

• "bu benim işim değil" demeyip, müşterinin derdini çözmek için ek bir çabayla farklı birimleri koordine etmek

• edindiğiniz tecrübeleri iş arkadaşlarınızla paylaşmanın yollarını aramak

4. Takdir Edilmek

Bazımız görülmeye ihtiyaç duyar. Takdir edildikçe motive olur. Yaptığınız işin görünür olması sizin için önemli mi? Büyük firmalar ve geniş ekiplerde yaptığınız işler kimsenin dikkatini çekmeyebilir. Daha ufak oluşumlar ve bir şeyleri daha kolay değiştirebileceğiniz esnek ortamları kovalayın. Start-uplar veya doğrudan müşteriyle iletişimde olduğunuz freelance tarzı işler sizin için daha cazip olacaktır.

Foto: Giorgio Trovato - Unsplash

5. Yeni Şeyler Öğrenmek

Özellikle kariyerinizin başındaysanız, öğrenmeye hevesli olabilirsiniz. Dinamik bir ortam ve her gün farklı problemler çözmek hoşunuza gidiyorsa, start-up kafasındaki yerleri tercih edin. Çok yorulacaksınız. Ama büyük ve kurumsal firmalarda edineceğiniz tecrübenin birkaç katını kısa sürede kazanırsınız. Sürekli değişen dinamik bir gündeme sahip, rakiplerinin baskısını enselerinde hisseden iş yerlerinde yeni şeyler denemek için pek çok fırsatınız olur.

6. İlginç Ürünler Geliştirmek

Kimi insan enteresan işler yapmak ister. Vatanseverlik duygusu kabarık biri için savunma sanayiinde İHA'lar üzerinde çalışmak büyük keyif verebilir. Veya yapay zeka ve makine öğrenmesi konularına ilgili biri için, otonom sürüş alanında geliştirme yapmak hoşuna gidebilir. Eğer özel bir alana karşı büyük bir merakınız varsa, o alandaki iş imkanlarını değerlendirirken yukarıda bahsettiğim diğer hususlardaki şartlarınızdan biraz feragat edebilirsiniz.

Sonuç

Burada detayına giremediğim başka motivasyon kaynakları da mevcut:

• Karar verme özgürlüğü (autonomy): inisiyatif alabilmek

• Etki alanı: daha çok sorumluluk alabilmek

• Kariyer gelişimi: bir sonraki basamağa çıkmak

• İş garantisi (job security): kurumsal devler bu noktada ağır basar, start-uplar ise tam tersi

İş hayatından ne istediğinize karar verin. Rastgele oraya buraya savrulmak yerine, önceliklerinizi belirleyip bu doğrultuda tercihler yapın. Ve son olarak, nereye giderseniz gidin, ne iş yaparsanız yapın, insanlara iyi davranın.