Haftalık Gündem: AI, Tasarım, Veritabanları, AWS re:Invent
15 Aralık 2025 - Yakın zamanda yazılım dünyasında hangi gelişmeler oldu?
Twitter ve Linkedin’de yazılım ve teknoloji alanında kaliteli içeriklere ve bizi ilgilendiren haberlere denk geliyorum. Evet, onca saçmalığın yanında üzerinde durmaya değer yazılar da oluyor. Bunların içinde firmaların ürün tanıttığı pazarlama tarzı içerikler de var, sizin gibi insanların elinden çıkan ilgi çekici bloglar da. Paylaşmaya değer yazıları, kısa bir özetle birlikte haftalık olarak derlemeye karar verdim. Her cuma yayınlamaya çalışacağım.
Marc Brooker: Natural Language Programming
Paylaştığım ilk yazı yapay zeka ile ilgili, ne ilginç değil mi? Marc Brooker Twitter’dan takip ettiğim bir mühendis. AWS’te “distinguished engineer” (kurumdaki en üst seviye mühendis ünvanı). Blog yazıları güzel oluyor. Daha çok veritabanları üzerine yazıyor.
Özetle, yazılım geliştirme pratiğinin “bu problemi nasıl çözerim”? mantığından sıyrılıp, “elimde böyle böyle bir problem var, ne yapılmalı?" sorusuna cevap aradığından bahsediyor. Nasıl => Ne dönüşümü, yani bilgisayara bir işi nasıl yapması gerektiğini değil de ne yapması gerektiğini anlattığımız modele doğru gidiyoruz.
The practice of programming has become closer and closer to the practice of specification. Of crisply writing down what we want programs to do, and what makes them right. The how is less important.
Yann LeCun: LLM’ler ve AGI:
Bir Youtube videosu. Yann LeCun, makina öğrenmesi ve yapay zeka alanında sayılı bilim insanlarından. Meta’da yapay zeka bölümünde “chief scientist”. Bu mülakatta, LLM’lerin (büyük dil modelleri) neden AGI’yi (insan zekâsı) getirmeyeceğini anlatmış.
Karri Saarinen: Design Is Search
Tasarım konusunda kıymetli fikirleri olan Karri Saarinen, Twitter üzerinde bir makale yazmış. Linear‘ı duymuşsunuzdur, ben beğenerek kullanıyorum. CEO’su Karri Saarinen çok iyi bir tasarımcı. Makalede, tasarımın implementasyonla karıştırıldığını anlatıyor. Diyor ki: Tasarımcı hep arayış içindedir. Araç-gereçlere bağımlı hale gelirse, çok kısıtlı bir alana sıkıştırır kendini.
Early design needs freedom. Later design needs reality.
Demis Hassabis: The Future of Intelligence
Bir başka YouTube videosu. Yapay zeka diyince akla gelen ilk isim Demis Hassabis. Google DeepMind CEO’su. Adam bir dâhi. Sohbetleri çok keyifli oluyor, mutlaka izleyin. Bu mülakatta yapay zekanın geleceğiyle ilgili tahminlerde bulunuyor ve şu an teknolojinin nerede olduğunu anlatıyor. Özetlenemeyecek kadar çok konuya giriyor, izlemeniz lazım.
AWS re:Invent 2025
Bu seneki AWS re:Invent geçtiğimiz haftalarda yapıldı. Resmî sitede dikkat çeken gelişmeleri derlemişler. Benim ilgimi üç şey çekti:
AWS Kiro: Bir agentic IDE. Cursor tarzı bir “integrated development environment”. Denemesi bedava, indirip kullanın. Ücretsiz sürümde her ay 50 krediniz var. Basit işler bir krediden daha az yiyor, ama zorlu ve büyük kapsamlı işlerde krediler çabuk bitebilir.
AWS Lambda Durable Functions: Uzun soluklu işler için lambda çok uygun değildi, fakat yeni getirdikleri “durable functions” ile workflow tarzı işleri step functions’a gerek kalmadan yapabiliyorsunuz. Bunun bir benzeri Cloudflare workflows’ta var, fikir edinmek isterseniz bu ürünü incelediğim videoya bakabilirsiniz.
AWS Lambda Managed Instances: Lambda çok sevdiğim bir ürün ve sıkça kullanıyorum. Fakat büyük ölçekli trafik alıyorsa uygulamanız, lambda çok pahalı oluyor. Lambda managed instances özelliğiyle birlikte, çok kullanışlı olan lambda modelini alıp EC2’dan uygun fiyata kiraladığınız makinalarla birleştirebiliyorsunuz. Böylece yüksek trafikte hesaplı bir çözüm elde ediyorsunuz.
Jeremy Daly: Post-Serverless World
Bu yazısında, Jeremy serverless’ta son durumu güzel anlatmış. Akıllı altyapılardan bahsediyor, modern sistemlerin artık akıllı altyapılar üzerinde koşacağı bir dünyaya doğru gidiyoruz diyor. Serverless önceleri istisnaydı, ama artık http gibi veya tcp/ip gibi tartışmasız kabullendiğimiz varsayılan dünyayı yansıtıyor. Yeni bir projede alt tarafta tcp/ip mi kullanmalıyım diye sorduğunuz oluyor mu? Serverless da artık kendini çaktırmadan her mimariye dahil etmeye başladı.
In that world, choosing infrastructure looks a lot like choosing a compiler today. Important, for sure, but rarely a daily concern.
GitHub: Self-Hosted Actions Ücretli Hale Geliyor
GitHub’ın yaptığı duyuruda, self-hosted yani kendi makinalarınızda koşan GitHub Actions akışları için dakikasına 0.002 dolar ücret getiriyorlar. Onların makinalarını kullanalım diye mi bu işe kalkıştılar, anlamadım. Hiç hoş olmamış, onu söyleyebilirim. Twitter’da insanlar çok tepki göstermiş.
Sonradan yapılan duyuruda, GitHub bu değişikliği ertelediğini söylüyor. Gelen tepkilere kayıtsız kalmamaları güzel.
Cursor: Visual Editor
AI IDE tercihim olan Cursor, görsel editörünü duyurdu. Yapay zeka alanındaki her ürün, olası tüm özellikleri bünyesinde toplamaya başladı. İstiyorlar ki başka yere gitmeyelim, mesela Cursor istiyor ki IDE’yi terk etmeyelim hiçbir iş için. Onlar açısından mantıklı olabilir. Ama Cursor, bizim asıl derdimiz olan kullanışsız UI/UX problemini halen çözemedi. Uygulamayı kullanmak her geçen gün zorlaşıyor.
pg_textsearch open source oluyor
Twitter’da denk geldim, herhangi bir şeyin open source olması gayet güzel bir haber. Bu eklenti postgresql veritabanında text arama işini iyi yapıyor. Ama SQL veritabanı diyince benim aklıma free-text arama gelmiyor, o iş için özelleşmiş başka çözümler var mesela elasticsearch.
SQLite-Vec: SQLite üzerinde vektör veritabanı
Yine Twitter’da karşıma çıktı. Yapay zekadaki gelişmelerle, vektör veritabanlarını daha sık duymaya başladık. SQLite oldukça kullanışlı, az yer kaplayan, standalone (bir dosyadan ibaret diye düşünebilirsiniz) SQL uyumlu bir veritabanı. Bunun üzerinde vektör datası saklayabilmek için geliştirilen bir çözüm SQLite-Vec. Ufak yapay zeka modelleri için kullanışlı olabilir.
güzel özet olmuş