Yeni yıldan herkese merhaba. 2025 de tıpkı diğer seneler gibi oldu bittiye geldi. Zamanın akışına yetişemiyorum.

Geçen hafta genellikle devops ve operasyonel işlerle ilgili haberler ve makaleler dikkatimi çekti. Production’dan sorumluysanız bu makaleleri ve röportajları daha dikkatli inceleyin. Ders alınacak çok şey var.

MongoDB Heartbleed

Aralık ayı içerisinde MongoDB’de kritik bir zafiyet tespit edilmişti. Bu zafiyetten faydalanan saldırılar da gecikmedi. The Register’ın haberinde konuya detaylıca değinilmiş.

Eğer internete açık bir MongoDB sunucunuz varsa, siz de bu güvenlik açığından zarar görebilirsiniz. Bu açıktan faydalanan biri, sunucu belleğinden bazı bölümleri okuyabilir. Zlib kütüphanesinin kullanımı ile ilgili istenmeyen bir yan etki sonucu, kötü niyetli kişiler şifreler, API key’ler veya kullanıcı verileri gibi bilgilere erişebilir.

MongoDB’deki bu problemi çözen yeni versiyonlar çoktan yayınlandı. Eğer versiyon değiştiremiyorsanız, en azından zlib sıkıştırma özelliğini devre dışı bırakarak sunucunuzu koruyabilirsiniz.

Cloudflare Code Orange: Fail Small

Buluta ve dağıtık sistemlere ilgisi olanların keyifle okuyacağı bir makale yayınladı Cloudflare. Bazıları Cloudflare’i interneti göçerten firma olarak biliyor olabilir. Kasım ve Aralık aylarında etki alanı büyük iki farklı kesinti olmuştu. Cloudflare kesintilerin altında yatan problemleri çözmeye yönelik bazı tedbirler almaya başladı.

Kod değişiklikleri çok detaylı kontrollerden ve testlerden geçtikten sonra canlıya alınıyor. Ama Cloudflare aynı hassasiyeti konfigürasyon değişikliklerine göstermemiş bugüne kadar. Oysa kesintilerin çoğu network veya uygulamalardaki ayar değişiklikleriyle tetikleniyor.

Amazon’da çalışırken kritik dönemlerde “code freeze” olurdu. Mesela “black friday” haftası kimse uygulamalarda değişiklik yapamazdı. Buna konfigürasyonlar da dahildi. Hatta canlı sistemlere uzaktan bağlanmak bile yasaktı bu dönemde. O zamanlar bana biraz abartılı gelmişti. Ama düşününce, ister kod ister ayar değişikliği olsun, bir sistemde değişiklik yapıyorsanız işlerin ters gitme olasılığını göz ardı etmemelisiniz. Ve değişikliklerin hepsine aynı özeni göstermelisiniz.

Kent Beck: Party of One for Code Review

Yazılım dünyasının bilinen isimlerinden Kent Beck yapay zeka ve code review süreçlerine dair bir makale yazmış. Kod üretimini üstlenen yapay zeka araçları sayesinde eskiden bir haftada yazdığımız kodu şimdi bir günde yazmaya başladık. Yazılan kodu kim denetleyecek ve bu hıza nasıl yetişecek?

Kent Beck yapay zeka kullanımında code review süreçlerinin iki temel amaca hizmet etmesi gerektiğini savunuyor. Birincisi, yapılan değişiklik gerçekten istediğimiz değişiklik mi. Yani yapmak istediğimizi yapmış mı. İkincisi ise yapısal olarak projeyi bozuyor mu yoksa mevcut düzene uyum sağlıyor mu.

AI, DevOps, and Kubernetes: Kelsey Hightower

JetBrains’in yayınladığı videoda Kelsey Hightower ile bir röportaj yapılmış. Devops alanında akla ilk gelen isimlerden biri Kelsey Hightower. Zor konuları basitçe açıklayabiliyor. Yapay zeka çağında devops nereye doğru gidiyor analiz etmiş. Mutlaka izlemeniz gereken bir başka video.

Andrej Karpathy: Geri kaldığımı hissediyorum

Andrej Karpathy OpenAI'ın kurucularından biri. Attığı tweette yazılım geliştirme süreçlerinde yapay zekanın getirdiği dönüşüme yetişemediğini söylemiş. En öndeki adam yetişemiyorsa, biz nasıl yetişeceğiz?

Kıymetli yorumlarınızı bekliyorum.

Twitter ve Linkedin’de yazılım ve teknoloji alanında kaliteli içeriklere ve bizi ilgilendiren haberlere denk geliyorum. Evet, onca saçmalığın yanında üzerinde durmaya değer yazılar da oluyor. Bunların içinde firmaların ürün tanıttığı pazarlama tarzı içerikler de var, sizin gibi insanların elinden çıkan ilgi çekici bloglar da. Paylaşmaya değer yazıları, kısa bir özetle birlikte haftalık olarak derlemeye karar verdim. Her cuma yayınlamaya çalışacağım.

Marc Brooker: Natural Language Programming

Paylaştığım ilk yazı yapay zeka ile ilgili, ne ilginç değil mi? Marc Brooker Twitter’dan takip ettiğim bir mühendis. AWS’te “distinguished engineer” (kurumdaki en üst seviye mühendis ünvanı). Blog yazıları güzel oluyor. Daha çok veritabanları üzerine yazıyor.

Özetle, yazılım geliştirme pratiğinin “bu problemi nasıl çözerim”? mantığından sıyrılıp, “elimde böyle böyle bir problem var, ne yapılmalı?" sorusuna cevap aradığından bahsediyor. Nasıl => Ne dönüşümü, yani bilgisayara bir işi nasıl yapması gerektiğini değil de ne yapması gerektiğini anlattığımız modele doğru gidiyoruz.

The practice of programming has become closer and closer to the practice of specification. Of crisply writing down what we want programs to do, and what makes them right. The how is less important.

Yann LeCun: LLM’ler ve AGI:

Bir Youtube videosu. Yann LeCun, makina öğrenmesi ve yapay zeka alanında sayılı bilim insanlarından. Meta’da yapay zeka bölümünde “chief scientist”. Bu mülakatta, LLM’lerin (büyük dil modelleri) neden AGI’yi (insan zekâsı) getirmeyeceğini anlatmış.

Karri Saarinen: Design Is Search

Tasarım konusunda kıymetli fikirleri olan Karri Saarinen, Twitter üzerinde bir makale yazmış. Linear‘ı duymuşsunuzdur, ben beğenerek kullanıyorum. CEO’su Karri Saarinen çok iyi bir tasarımcı. Makalede, tasarımın implementasyonla karıştırıldığını anlatıyor. Diyor ki: Tasarımcı hep arayış içindedir. Araç-gereçlere bağımlı hale gelirse, çok kısıtlı bir alana sıkıştırır kendini.

Early design needs freedom. Later design needs reality.

Demis Hassabis: The Future of Intelligence

Bir başka YouTube videosu. Yapay zeka diyince akla gelen ilk isim Demis Hassabis. Google DeepMind CEO’su. Adam bir dâhi. Sohbetleri çok keyifli oluyor, mutlaka izleyin. Bu mülakatta yapay zekanın geleceğiyle ilgili tahminlerde bulunuyor ve şu an teknolojinin nerede olduğunu anlatıyor. Özetlenemeyecek kadar çok konuya giriyor, izlemeniz lazım.

AWS re:Invent 2025

Bu seneki AWS re:Invent geçtiğimiz haftalarda yapıldı. Resmî sitede dikkat çeken gelişmeleri derlemişler. Benim ilgimi üç şey çekti:

1. AWS Kiro: Bir agentic IDE. Cursor tarzı bir “integrated development environment”. Denemesi bedava, indirip kullanın. Ücretsiz sürümde her ay 50 krediniz var. Basit işler bir krediden daha az yiyor, ama zorlu ve büyük kapsamlı işlerde krediler çabuk bitebilir.

2. AWS Lambda Durable Functions: Uzun soluklu işler için lambda çok uygun değildi, fakat yeni getirdikleri “durable functions” ile workflow tarzı işleri step functions’a gerek kalmadan yapabiliyorsunuz. Bunun bir benzeri Cloudflare workflows’ta var, fikir edinmek isterseniz bu ürünü incelediğim videoya bakabilirsiniz.

3. AWS Lambda Managed Instances: Lambda çok sevdiğim bir ürün ve sıkça kullanıyorum. Fakat büyük ölçekli trafik alıyorsa uygulamanız, lambda çok pahalı oluyor. Lambda managed instances özelliğiyle birlikte, çok kullanışlı olan lambda modelini alıp EC2’dan uygun fiyata kiraladığınız makinalarla birleştirebiliyorsunuz. Böylece yüksek trafikte hesaplı bir çözüm elde ediyorsunuz.

Jeremy Daly: Post-Serverless World

Bu yazısında, Jeremy serverless’ta son durumu güzel anlatmış. Akıllı altyapılardan bahsediyor, modern sistemlerin artık akıllı altyapılar üzerinde koşacağı bir dünyaya doğru gidiyoruz diyor. Serverless önceleri istisnaydı, ama artık http gibi veya tcp/ip gibi tartışmasız kabullendiğimiz varsayılan dünyayı yansıtıyor. Yeni bir projede alt tarafta tcp/ip mi kullanmalıyım diye sorduğunuz oluyor mu? Serverless da artık kendini çaktırmadan her mimariye dahil etmeye başladı.

In that world, choosing infrastructure looks a lot like choosing a compiler today. Important, for sure, but rarely a daily concern.

GitHub: Self-Hosted Actions Ücretli Hale Geliyor

GitHub’ın yaptığı duyuruda, self-hosted yani kendi makinalarınızda koşan GitHub Actions akışları için dakikasına 0.002 dolar ücret getiriyorlar. Onların makinalarını kullanalım diye mi bu işe kalkıştılar, anlamadım. Hiç hoş olmamış, onu söyleyebilirim. Twitter’da insanlar çok tepki göstermiş.

Sonradan yapılan duyuruda, GitHub bu değişikliği ertelediğini söylüyor. Gelen tepkilere kayıtsız kalmamaları güzel.

Cursor: Visual Editor

AI IDE tercihim olan Cursor, görsel editörünü duyurdu. Yapay zeka alanındaki her ürün, olası tüm özellikleri bünyesinde toplamaya başladı. İstiyorlar ki başka yere gitmeyelim, mesela Cursor istiyor ki IDE’yi terk etmeyelim hiçbir iş için. Onlar açısından mantıklı olabilir. Ama Cursor, bizim asıl derdimiz olan kullanışsız UI/UX problemini halen çözemedi. Uygulamayı kullanmak her geçen gün zorlaşıyor.

pg_textsearch open source oluyor

Twitter’da denk geldim, herhangi bir şeyin open source olması gayet güzel bir haber. Bu eklenti postgresql veritabanında text arama işini iyi yapıyor. Ama SQL veritabanı diyince benim aklıma free-text arama gelmiyor, o iş için özelleşmiş başka çözümler var mesela elasticsearch.

SQLite-Vec: SQLite üzerinde vektör veritabanı

Yine Twitter’da karşıma çıktı. Yapay zekadaki gelişmelerle, vektör veritabanlarını daha sık duymaya başladık. SQLite oldukça kullanışlı, az yer kaplayan, standalone (bir dosyadan ibaret diye düşünebilirsiniz) SQL uyumlu bir veritabanı. Bunun üzerinde vektör datası saklayabilmek için geliştirilen bir çözüm SQLite-Vec. Ufak yapay zeka modelleri için kullanışlı olabilir.